Wat is inductie en waarom kiezen zoveel mensen ervoor
Inductie is een manier van koken waarbij de warmte niet uit een vlam of een hete plaat komt, maar ontstaat in de bodem van de pan. Onder het glas van de inductieplaat zitten spoelen die een magnetisch veld maken. Zodra je een geschikte pan op de inductieplaat zet, wordt de panbodem warm en begint je gerecht te garen. Dat gebeurt alleen als de panbodem magnetisch is, want dan kan het magnetisch veld worden omgezet in warmte.
Koken op inductie voelt daarom vaak sneller en directer dan andere warmtebronnen. Je pan reageert snel als je het vermogen hoger of lager zet. Dat is prettig bij bakken, sudderen of het warmhouden van een saus, omdat je minder hoeft te gokken. Je ziet en voelt direct effect, waardoor je sneller de juiste stand vindt voor jouw gerecht.
Veel mensen kiezen bovendien voor inductie omdat het veilig aanvoelt. Er is geen open vuur en dat geeft rust, zeker met kinderen in de buurt. Ook blijft de omgeving rond de pan meestal koeler dan bij gas, omdat de warmte vooral in de pan ontstaat en niet in de lucht eromheen. De kookplaat kan natuurlijk wel warm worden door contact met een hete pan, maar de bron van warmte is de pan zelf.
Koken op inductie in de praktijk
Koken op inductie is vooral prettig als je controle wilt. Water kookt snel, een sudderstand blijft stabiel en je kunt eenvoudig terugschakelen als iets dreigt aan te branden. Vooral bij gerechten waarbij timing belangrijk is, zoals risotto, sauzen of roerbakgerechten, merk je hoe handig het is dat je direct kunt bijsturen.
Ook blijft de keuken vaak rustiger. Bij gas zie je soms hitte langs de pan omhoog krullen en voel je warmte in de ruimte. Bij inductie blijft die warmte meer waar je hem wilt hebben, namelijk in je pan. Daardoor voelt koken vaak comfortabeler, zeker in een kleinere keuken.
Daarnaast kiezen veel mensen voor inductie vanwege efficiëntie en hygiëne. Er is geen open vuur en het oppervlak is na gebruik makkelijker schoon te houden. Doordat een inductieplaat vlak is, kun je kruimels en spetters snel wegvegen. Dat scheelt tijd en frustratie, vooral als je dagelijks kookt.
Een extra voordeel in het dagelijks gebruik is dat veel inductieplaten handige functies hebben die je koken net wat makkelijker maken. Denk aan een timer per kookzone, een pauzefunctie of een booststand om snel water aan de kook te krijgen. Dat is geen must, maar het draagt wel bij aan het gevoel van gemak dat mensen met inductie ervaren.
Inductieplaat versus andere kookplaten
Een inductieplaat werkt anders dan keramisch of traditioneel elektrisch. Bij die varianten wordt de plaat zelf warm en geeft die warmte door aan de pan. Bij inductie ontstaat de warmte in de panbodem. Daardoor is een inductieplaat vaak sneller in opwarmen en reageert hij directer op temperatuurwisselingen. Als je de stand lager zet, merk je dat vrijwel meteen, en dat helpt om overkoken of aanbranden te voorkomen.
Ook qua verbruik wordt inductie vaak als gunstig gezien. Op de pagina wordt als voorbeeld genoemd dat een gemiddelde inductie kookplaat rond de 175 kWh per jaar verbruikt. Natuurlijk hangt het werkelijke verbruik af van hoe vaak je kookt, welke standen je gebruikt en hoe lang je pannen op het vuur staan, maar het laat wel zien dat inductie in veel gevallen efficiënt kan zijn.
Bij gas speelt naast verbruik ook ventilatie mee. Een gasvlam verbrandt zuurstof en produceert verbrandingsgassen, waardoor ventileren belangrijk is. Bij inductie heb je dat niet, wat voor sommige mensen een extra argument is om over te stappen. Zeker in moderne, goed geïsoleerde woningen voelen mensen zich daar prettig bij.
Waarom pannen voor inductie belangrijk zijn
Voor inductie heb je pannen voor inductie nodig met een magnetische bodem. Zonder die bodem kan de inductieplaat geen energie omzetten naar warmte in de pan. Je herkent geschikte pannen vaak aan het spoelsymbool op de onderkant, of je test het snel met een magneet. Blijft de magneet plakken, dan is de kans groot dat het een inductie pan is.
Het gaat niet alleen om magnetisch materiaal, maar ook om de kwaliteit van de bodem. Een goede inductiebodem is vlak en stevig. Als de bodem niet vlak is, of als een pan na verloop van tijd iets krom trekt, kan dat invloed hebben op hoe gelijkmatig de pan warm wordt. Bij sommige gerechten merk je dat meteen, bijvoorbeeld als een koekenpan niet overal even goed bakt.
Heb je nu al pannen die je graag gebruikt, check dan eerst of ze geschikt zijn. Zo voorkom je teleurstelling bij het overstappen naar inductie. Soms blijken pannen prima te werken en hoef je niets nieuws te kopen. In andere gevallen is het slimmer om een paar basispannen te vervangen, zodat je meteen goed van start gaat en niet blijft worstelen met pannen die net niet lekker presteren.
Inductie pan kiezen, waar let je op
Een inductie pan kiezen draait niet alleen om geschiktheid, maar ook om kookcomfort. Je wilt dat een pan stabiel staat, prettig in de hand ligt en past bij jouw manier van koken. Het is zonde om een pan te kopen die technisch geschikt is, maar in de praktijk onhandig blijkt.
Let hierop bij je keuze
• Een vlakke bodem voor goed contact met de inductieplaat
• Een passend formaat dat aansluit op de kookzone
• Voldoende gewicht en stabiliteit, zodat de pan niet snel schuift
• Een handgreep die prettig in de hand ligt en niet te warm wordt
• Een pan die past bij jouw kookstijl, bakken, wokken, sudderen of éénpansgerechten
Als je vaak bakt, is een goede antiaanbaklaag belangrijk. Als je vaak sauzen maakt of veel roert, is een fijne warmteverdeling weer belangrijker. Roestvrijstalen pannen doen het vaak erg goed op inductie door de stevige bodem, terwijl pannen met coating fijn zijn voor delicate gerechten. Een combinatie van verschillende pannen werkt in de praktijk vaak het beste.
Let ook op het formaat van de bodem. Inductiekookzones hebben een bepaald bereik waarin ze goed samenwerken met een pan. Een pan die te klein is voor de zone kan minder efficiënt verwarmen, en een pan die veel groter is dan de zone kan ongelijkmatige warmte geven. Dat betekent niet dat het nooit werkt, maar het is wel iets om rekening mee te houden als je vaak kookt voor meerdere personen.
Overstappen naar inductie zonder gedoe
Overstappen naar inductie vraagt meestal om twee dingen: wennen aan de snelheid en je pannen checken. De meeste mensen merken in het begin dat ze iets vaker moeten terugschakelen, omdat inductie snel reageert. Dat is juist een voordeel, maar het vraagt even gewenning. Vooral bij bakken is het slim om rustig op te bouwen, omdat een pan snel op temperatuur komt.
Praktische tips bij overstappen naar inductie
• Begin met een iets lager vermogen dan je gewend bent
• Gebruik pannen voor inductie met een vlakke bodem
• Til je pan liever op dan schuiven, zo blijft je inductieplaat mooier
• Laat de pan niet leeg langdurig op hoog vermogen staan
• Maak na het koken de plaat even schoon, dat gaat het makkelijkst als het nog lauw is
Een extra tip die vaak helpt is om je receptmomenten iets anders te plannen. Zet ingrediënten alvast klaar, want de opwarming gaat sneller. Zeker als je gewend was aan gas waarbij je nog even tijd had voordat een pan echt heet werd, kan inductie in het begin verrassend snel aanvoelen.
Ook goed om te weten is dat sommige inductieplaten een licht zoemend geluid kunnen maken, vooral op hogere standen of als je panbodem dun is. Dat is normaal en hangt samen met de techniek. Met kwalitatieve pannen voor inductie merk je dit vaak minder.
Pannen voor inductie en schoonmaken
Een groot pluspunt van inductie is dat schoonmaken vaak sneller gaat. Er zit geen brander, geen randjes rondom vuur en etensresten bakken minder snel hard in rondom de pan. Op de pagina wordt ook benoemd dat een inductie kookplaat hygiënisch is en eenvoudig schoon te maken. Als je tijdens het koken morst, kun je de plek vaak sneller schoonmaken omdat het oppervlak minder extreem heet wordt dan bij keramisch koken.
Voor je pannen geldt vooral: laat ze even afkoelen, gebruik een zachte spons en vermijd schurende middelen als je een coating wilt behouden. Bij roestvrijstaal kun je vaak iets meer hebben, maar ook daar helpt het om niet te agressief te schrobben, zodat de pan mooi blijft. Droog pannen na het afwassen goed af om vlekken te voorkomen, zeker bij pannen met glanzende afwerking.
Tot slot is het handig om pannen netjes op te bergen, bijvoorbeeld met beschermers tussen gestapelde pannen. Zo blijft de coating langer goed en voorkom je krassen. Met een paar goede gewoontes blijven je pannen voor inductie langer mooi en kook je elke dag net wat fijner.
